El Nino: SOS cho nông nghiệp!

Đăng bởi NGUYỄN ĐỨC NINH vào lúc 24/04/2018

Cuối tháng 5 vừa qua, nông dân Nguyễn Văn Việt nhận ra giếng nhà ông đã cạn khô suốt nhiều tháng liền. Trải qua 20 năm trồng cà phê ở Đắk Lắk, đây là lần đầu tiên ông Việt chứng kiến tình trạng khô hạn đến vậy. “Nó thật khốc liệt. Nhiều người thậm chí thiếu nước để uống”, ông Việt trả lời trên báo Guardian (Anh). Từ đầu năm tới nay, nông trại cà phê rộng 2 ha của ông đã bị mất đến 20% diện tích do tình trạng hạn hán kéo dài và mùa mưa đến trễ.

Bên kia biển Đông, nông dân Juanito Masangkay ở đảo Mindanao của Philippines cũng đang phải đối phó với El Ninõ theo cách riêng của ông. Để nuôi sống gia đình 9 người, cứ đến tối, người đàn ông này lại cầm đèn pin và cung tên ra đồng để săn bắt chuột 6 giờ liên tục. Mỗi con chuột mà Juanito bắt được đều được lấy hết thịt đem nướng hoặc hầm, còn đuôi chuột thì được giữ lại phơi khô. Sau đó, Juanito mang số đuôi chuột này nộp cho chính quyền địa phương để nhận lại phần thưởng là gạo. Cứ 10 đuôi chuột, ông được thưởng 1 kg gạo. Trước nạn hạn hán kéo dài ở Philippines, đây là cách mà nhiều địa phương nước này lựa chọn để giúp cho nông dân vừa có thịt, vừa có gạo ăn.

Lẽ dĩ nhiên, số gạo cứu đói này không phải từ trên trời rơi xuống. Philippines sẽ phải nhập khẩu 250.000 tấn gạo trong tháng 7 này để tăng cường gạo trong kho. Trước đó, quốc gia này đã phát đi thông điệp rằng họ sẽ nhập khẩu gạo nhiều hơn nếu hiệu ứng El Ninõ mạnh hơn.

Hiện tượng ElNINO.

Khi mẹ thiên nhiên nổi giận

Việt Nam đứng thứ ba thế giới, chỉ sau Thái Lan và Ấn Độ về xuất khẩu gạo nên có lẽ không cần phải nhập khẩu gạo. Nhưng câu chuyện El Ninõ vẫn không nằm ngoài xứ nhiệt đới như Việt Nam.

Dù đã bước sang tháng 7, thời điểm đáng lẽ ra đất đai phải được tắm mát bởi những đợt mưa sảng khoái thì ở Bắc và Trung bộ, những “chảo lửa” nhiệt đới với nắng hanh khô vẫn hoành hành xấp xỉ 40 độ C. Những con nắng hung hãn bao trùm lên suốt 28 ngày trong tháng 5 vừa qua.

Nắng kéo theo hạn. Ở khu vực Nam Trung Bộ, hạn hán khốc liệt đến mức lần đầu tiên Ninh Thuận phải ban bố tình trạng thiên tai trên toàn tỉnh. Suốt 6 tháng liền, vùng đất này không có mưa hoặc mưa rất ít. Một trận mưa vàng mang hy vọng mong manh đã trút xuống trong ngày 16.6 ở đây dù chỉ là trận mưa vừa, không đáng kể.

Những báo cáo từ giới chuyên gia của Viện khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi Khí hậu cho thấy, El Ninõ với cường độ yếu đã xuất hiện từ tháng 9.2014, sau đó tăng liên tục từ tháng 3.2015 và hiện đã đạt ngưỡng El Ninõ mạnh. Hầu hết các mô hình dự báo khí hậu trên thế giới cũng đều chung nhận định, hiện tượng El Ninõ sẽ tiếp tục duy trì đến mùa đông 2015-2016.

Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng - Khí hậu, thuộc Viện khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi Khí hậu, tỏ ra quan ngại khi nhiều khả năng lượng mưa năm nay sẽ rất ít, mực nước và dòng sông xuống thấp, tình trạng khô hạn kéo dài, ảnh hưởng đến công tác tưới tiêu.

Sự nổi giận của mẹ thiên nhiên El Ninõ đã làm khô cằn, rạn nứt các sông suối, ao hồ và các công trình thủy lợi ở Ninh Thuận, Bình Thuận, khu vực Tây Nguyên. El Ninõ cũng khiến hàng triệu hecta đất ở cửa sông Nam Bộ bị xâm nhập mặn, lấn sâu vào trong đất liền từ 40-60 km. Tình trạng khô hạn với nhiệt độ cao hơn mức trung bình từ 0,5-1 độ C sẽ vẫn kéo dài trên diện rộng cho tới tháng 10.2015, theo đánh giá của các chuyên gia.

Không thể phủ nhận, El Ninõ không chỉ làm biến đổi khí hậu một cách cực đoan mà còn tác động nghiêm trọng đến mùa màng. Lịch sử 17 năm trước (1997-1998) đã ghi nhận sự tổn thất nặng nề cho thế giới, hơn 34 tỉ USD khi hạn hán và bão lũ dữ dội dưới tác động của El Ninõ quét qua. Trong vòng xoáy đó, Việt Nam cũng bị thiệt hại hơn 5.000 tỉ đồng.

Và rồi El Ninõ năm nay sẽ có thể sẽ phá vỡ các kỷ lục, đưa vào sách đỏ năm nóng nhất trong lịch sử thế giới. Triều Tiên vừa trải qua đợt hạn hán tồi tệ nhất trong vòng 100 năm, làm 30% diện tích lúa của quốc gia này bị khô hạn. Riêng Việt Nam đứng trước lo âu thực sự khi El Ninõ đã và đang gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho nền nông nghiệp.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết 6 tháng đầu năm 2015, đã có khoảng 50.000 ha đất canh tác ở Ninh Thuận, Bình Thuận, Khánh Hòa và Quảng Trị không thể gieo trồng do ảnh hưởng của nắng nóng và hạn hán kéo dài. Viện Lúa gạo Quốc tế (IRRI, Philippines) từng khuyến cáo rằng cứ nhiệt độ tối thiểu tăng thêm 1 độ C trong mùa trồng, năng suất lúa sẽ giảm 10%. Và cơn ác mộng đó đang ngày càng trở thành hiện thực.

Rồi thì đến Tây Nguyên, sự khô hạn cao điểm đã làm hàng trăm ngàn hecta cà phê chết cháy, thiệt hại nặng nề nhất là Đắk Lắk (61.000 ha), Lâm Đồng (60.000 ha), Đắk Nông (17.000 ha) vốn được mệnh danh là các vùng “đất thánh cà phê của Việt Nam”. Sự điêu tàn khiến Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa) cảnh báo, sản lượng cà phê trong mùa vụ tới (2015-2016) sẽ giảm mạnh. Trước mắt, trong năm 2015, dự báo sản lượng cà phê sẽ giảm 20-25%.

Điều này trùng với số liệu nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới cho giai đoạn 1960-2013. Theo đó, trong những năm có El Ninõ mạnh, sản lượng lúa gạo khu vực Đông Nam Á không tăng.

VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN:
popup

Số lượng:

Tổng tiền:

Giỏ hàng( Sản phẩm)